Na co zwrócić uwagę przy wyborze opon rowerowych?

Opony w Twoim rowerze to bez wątpienia jedne z jego najważniejszych elementów. Wpływają na Twoje osiągi, komfort jazdy i bezpieczeństwo. Niedrogi rower z dobrymi oponami i właściwym ciśnieniem w oponach może czasem jeździć lepiej niż drogi rower z niewłaściwymi oponami. W tym artykule przyglądamy się bliżej oponom do rowerów szosowych. Cechami charakterystycznymi opon szosowych są wąski profil i gładki bieżnik. To połączenie zapewnia mniejsze opory toczenia, a tym samym lepsze osiągi roweru.

Szerokość opony

Zasadniczo im węższa opona, tym mniejsza jest jej powierzchnia styku z podłożem. Dzięki temu jedziesz szybciej. Szerokość opon wynosi od 19 do 100 mm. Najwęższe opony stosuje się w kolarstwie torowym. Najszersze opony wykorzystuje się podczas wymagającej jazdy na rowerze górskim. W rowerach szosowych występują na ogół trzy standardowe szerokości opon: 23, 25 lub 28 mm. Kilka lat temu najpopularniejsza była opona 23 mm. W ostatnich latach za standardową oponę szosową uznawano oponę 25 mm. Obecnie obserwujemy zwrot w stronę opony 28 mm.

Im węższa opona, tym szybciej jedziesz. Dlaczego więc rowerzyści coraz częściej wybierają dziś nieco szerszą oponę? Jest ku temu wyraźny powód. Wraz z pojawieniem się coraz lżejszych, ale też sztywniejszych materiałów, takich jak karbon, rower szosowy stał się mniej komfortowy. Stalowe ramy z przeszłości były mniej lekkie i mniej szybkie, ale dobrze pochłaniały wibracje. Rozwiązaniem jest szersza opona. Dzięki temu opona zwiększa się nie tylko na szerokość, ale także na wysokość. Dodatkowa wysokość pochłania więcej wibracji i nierówności nawierzchni. Dzięki temu nie są one przenoszone na rowerzystę. Szersza opona zapewnia więc większy komfort. Masz starszy rower szosowy? W takim razie nadal możesz potrzebować opony 23 mm.

W skrócie

• Trzy standardowe szerokości w kolarstwie szosowym: 23, 25 i 28 mm.
• Szerokość opony wpływa na opory.
• Sztywniejsze materiały stosowane w rowerach szosowych zmniejszają komfort.
• Szersza opona zapewnia większy komfort.
• Obecnie standardowa szerokość wynosi 25 lub 28 mm.

Opory opony

W poprzedniej sekcji zobaczyliśmy, że szerokość opony wpływa na opory. Im mniejsze opory, tym mniej energii potrzebujesz, aby poruszać się do przodu. Opory opony to złożony temat z zakresu fizyki. W tym artykule omawiamy: opory toczenia, opór powietrza i opory tarcia.

Opory toczenia opony

Co dokładnie oznaczają opory toczenia? To utrata energii podczas obracania się koła i tarcia o nawierzchnię. Innymi słowy, siła tracona w miejscu styku opony z podłożem. Im większa powierzchnia opony styka się z podłożem, tym więcej energii potrzeba, aby poruszać się do przodu. Główne czynniki wpływające na opory toczenia to: ciśnienie w oponie, szerokość opony i bieżnik.

Ciśnienie w oponach

Ciśnienie w oponach jest ważne z kilku powodów. Jak właśnie przeczytałeś, odpowiednie ciśnienie zmniejsza opór toczenia. Oznacza to, że potrzebujesz mniej energii, aby osiągnąć tę samą prędkość. Tylko nie pompuj opon zbyt mocno. Jeśli to zrobisz, poświęcisz komfort, a jazda będzie mniej przyjemna niż przy prawidłowym ciśnieniu. Zbyt twarde opony zwiększają też ryzyko przebicia. Z drugiej strony zbyt niskie ciśnienie zmniejsza prędkość. Zbyt miękka opona szybciej się również zużywa. Szkoda! Jak mocno pompować opony rowerowe? Przeciętna opona szosowa potrzebuje ciśnienia od 6 do 8 barów. 

Szerokość opony

Wcześniej w artykule przyjrzeliśmy się bliżej szerokości opony rowerowej. Stwierdziliśmy wtedy, że im szersza opona, tym większy opór toczenia. Zasadniczo jest to prawda, ale istnieje tu mały niuans. Szersza opona nie zawsze tworzy większą powierzchnię styku z podłożem. Szeroka opona jest szeroka i krótka, a wąska opona - wąska i długa. Chociaż powierzchnia styku pozostaje taka sama, szersza opona mieści więcej powietrza.

Bieżnik

Pewnie już to zauważyłeś. Kolarze szosowi jeżdżą na oponach z minimalnym bieżnikiem, podczas gdy kolarze górscy używają opon z dużo wyraźniejszym bieżnikiem. Im mniej bieżnika ma opona rowerowa, tym mniejszy jest opór. Ale tym mniejsza jest też przyczepność. Dlatego opona z niewielkim bieżnikiem jest przeznaczona na (względnie) gładkie nawierzchnie, takie jak asfalt. Im większy bieżnik ma opona, tym lepiej sprawdza się na nierównym terenie. Właśnie dlatego kolarze górscy jeżdżą na oponach z agresywnym bieżnikiem, aby zachować jak największą przyczepność na nierównej nawierzchni. W gravelu bieżnik opony plasuje się gdzieś pomiędzy bieżnikiem opony szosowej a górskiej. Kolarze gravelowi chcą osiągać prędkość kolarzy szosowych dzięki wąskiej oponie, a jednocześnie zależy im na większej przyczepności. Dlatego opona gravelowa ma bardziej wyrazisty bieżnik niż opona szosowa.

Opór aerodynamiczny kolarza szosowego

Istnieje liniowa zależność między oporem toczenia a prędkością. Jednak między oporem aerodynamicznym a prędkością występuje zależność wykładnicza! Gdy opór toczenia jest już odpowiednio ustawiony, bardzo ważne staje się zwrócenie uwagi na opór aerodynamiczny. Wielu kolarzy twierdzi, że ograniczanie oporu aerodynamicznego ma sens tylko przy wyższych prędkościach (+40 km/h). Ponieważ opór aerodynamiczny rośnie wykładniczo, jest w tym trochę prawdy. Jeśli zwiększysz prędkość z 20 km/h do 40 km/h, opór aerodynamiczny nie będzie dwa razy większy, lecz aż osiem razy większy. Mimo to warto pracować nad aerodynamiką także przy niższych prędkościach. Największy wpływ na aerodynamikę mają: rower, strój i pozycja na rowerze. Na przykład [aerodynamiczny strój] pomoże Ci oszczędzać energię.

Opór toczenia opony rowerowej

Opory tarcia obejmują obracające się elementy roweru, które wytwarzają opór. Przykładem mogą być łańcuch, przerzutka i zębatki. Jeśli jeździsz na wysokiej jakości komponentach, opory tarcia często mają drugorzędne znaczenie. Obracające się elementy roweru, na przykład te związane z napędem (łańcuch), również wytwarzają opór. Jednak opory tarcia mają niewielkie znaczenie w całkowitych oporach podczas jazdy na rowerze.

W skrócie

• Na opory toczenia wpływają głównie: ciśnienie w oponach, szerokość opony i bieżnik opony rowerowej.
• Zbyt wysokie ciśnienie w oponach (opona jest zbyt twarda) zmniejsza komfort jazdy. Sprawia też, że opona jest bardziej podatna na przebicia.
• Zbyt niskie ciśnienie w oponach (opona jest zbyt miękka) oznacza, że musisz mocniej naciskać na pedały, żeby utrzymać jazdę. Poza tym opona zużywa się znacznie szybciej.
• Im mniej bieżnika ma opona, tym niższe są opory toczenia. Oznacza to jednak także mniejszą przyczepność do drogi.
• Ograniczanie oporu aerodynamicznego zawsze ma sens. Nawet przy niższych prędkościach.
• Opory tarcia mają niewielki udział w całkowitych oporach.

Odporność na przebicia

Przebite opony zawsze frustrują. Na szczęście masz duży wpływ na to, jak często łapiesz gumę. Znaczenie ma wybór materiału, ale także styl jazdy i regularność sprawdzania opon.

Ciśnienie w oponach

Ciśnienie w oponach jest jednym z najważniejszych czynników. Ma duży wpływ nie tylko na osiągi i opory jazdy, ale także pomaga zapobiegać przebiciom. Przy zbyt niskim ciśnieniu małe kamienie łatwo mogą dostać się między obręcz a oponę. Zbyt niskie ciśnienie powoduje też szybsze zużywanie się gumy i zwiększa jej podatność na ostre przedmioty. Przy zbyt wysokim ciśnieniu opona potrzebuje gładkiej nawierzchni. Dlatego na trasach z dużą ilością nierówności, takich jak kamienie, dziury i wyboje, lepiej lekko obniżyć ciśnienie.

Jakość opon

Dobra opona ma warstwę chroniącą przed przebiciami. Specjalnie zaprojektowane opony szosowe, MTB lub gravelowe renomowanej marki zapewniają odpowiedni poziom ochrony przed przebiciami. Na oponie często znajduje się też oznaczenie pokazujące, czy trzeba ją wymienić. To dwa małe otwory umieszczone kilka centymetrów od siebie. Gdy oba otwory się zetrą, oponę trzeba wymienić.

Regularnie sprawdzaj oponę i obręcz

Prawdopodobnie jeden z najważniejszych sposobów na zapobieganie przebiciom: kontrola! Regularnie sprawdzaj oponę, dętkę i obręcz. Zużyta obręcz może powodować częste przebicia. Stara dętka ma też większą szansę na utratę powietrza.

W skrócie

• Odpowiednie ciśnienie w oponach pomaga zapobiegać przebiciom.
• Jakość opon ma duży wpływ na to, jak często łapiesz gumę.
• Regularnie sprawdzaj dętkę, oponę i obręcz.

Chcesz przeczytać więcej artykułów o kolarstwie szosowym?

Zapisz się do newslettera i otrzymuj najlepsze wpisy na blogu!

Dołącz do klubu